Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: “Dijital Telif Maddesi’nin yürürlüğe girmesi elzemdir”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Prof. Dr. Fahrettin Altun, “Hakikatin, gerçek haberin korunması kadar, haberciliğin geleceği açısından da bu kanunun bir an evvel güncellenmesi, daha gerçek bir deyişle çağdaş bir Dijital Telif Maddesi’nin yürürlüğe girmesi elzemdir” dedi.

Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Lideri Prof. Dr. Fahrettin Altun, İstanbul’da düzenlenen 2. Haberin Telifi ve Medyada Yapay Zeka Sempozyumu’na katıldı. Burada bir konuşma yapan Altun, hedeflerinin muhabirlerin, gazetecilerin, basın işçilerinin büyük emek ve özveri ile hazırladıkları özgün içeriklerin, bedeli ödenmeden ticari gayeyle kullanılmasının önüne geçmek olduğunu söyledi. Öteki bir maksatlarının yayıncıların ürettiği içeriklerin bedelsizce kullanılmasıyla oluşan haksız rekabeti ortadan kaldırmak olduğunu söyleyen Altun, “Bu doğrultuda bir an evvel basın haber içeriklerinin telifinin muhafazası için gerekli mevzuat çalışmalarının yapılması için gerekli ortamın hazırlanmasına katkıda bulunmak. Gerçek haber üretimi, zahmetli, maliyetli, emek isteyen, çetrefilli bir iştir. Örneğin, Anadolu Ajansı’nın pandemi periyodunda yaptığı gazetecilik, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda sergilediği habercilik performansı veyahut İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırımdan bu yana Gazze’de verdiği hakikat uğraşı ‘yalın birer olgusal data paylaşımı etkinliği’ olarak ele alınmamalıdır. Alandan, emek verilerek, ter dökülerek yeri geldiğinde canı kıymetinde derlenen bilgilerle yoğrulan haber metinlerinin, olgusal bağlamı münasebet gösterilerek telif hakkından yoksun bırakılamaz. Çok açık ve net bir formda vurgulamak istiyorum; haber metni, mutlak surette telif hakkı kapsamına alınarak korunması gereken bir yapıttır. Bu analog medya periyodu için de, dijital medya devri için de geçerli olan bir gerçekliktir. Hatta ve hatta içinde bulunduğumuz şu dijital medya-iletişim eko-sistemi içinde haberin telif hakkı ile korunması problemi, analog medya periyodundan çok daha kıymetli ve acil bir hal almıştır. Çünkü bugün yepyeni haber içeriklerinin müsaadesiz bir formda çarçabuk ve süratle dolanıma sokulabildiğini görüyoruz. Bu durum, yepyeni içerik üreten medya kuruluşlarının gelirlerinin azalmasına, münasebetiyle da medyamızın iş modellerine ziyan vermektedir. Ne yazık ki Batılı dijital medya şirketleri, toplumsal medya platformları, teknoloji devleri bu durumdan haksız yarar elde etmekte, dahası açık ve net bir formda medya kesiminde haksız rekabet ortamı oluşturulmaktadır. Bu gidişe bir dur denmesi gerektiği açıktır.

Bizler her platformda lisanımız döndüğünce şu gerçeği lisanla getirmeye çalışıyoruz. Bugün insanlık, global düzlemde bir adalet sıkıntısıyla pençeleşmektedir ve bu adalet krizini derinleştiren esas dinamiklerinden biri de bütün dünyanın muhatap olduğu medya emperyalizmi ve dijital faşizmdir” dedi.

“Modern bir Dijital Telif Maddesi’nin yürürlüğe girmesi elzemdir”

Batılı medya şirketlerinin global adaletsizliği yaydığını, kurumsallaştırmaya çalıştığını söyleyen Altun, “Tam da bu nedenle toplumlararası bağlantı, asimetrik halde cereyan etmekte, eşitlerarası bir bağ olarak karşımıza çıkmamaktadır. Kelamını ettiğimiz Batılı medya şirketleri, toplumsal medya platformları, yepyeni haber içerikleri başta olmak üzere dünya üzerindeki bilgi kaynaklarını sömürmekte, bu içerikleri istedikleri formatlarda dağıtarak büyük gelirler elde etmektedir. Malumlarınız, Türkiye’de haberciliği de içine alacak halde telif hakları, 1952 yılında yürürlüğe giren 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Hakikatin, gerçek haberin korunması kadar, haberciliğin geleceği açısından da bu kanunun bir an evvel güncellenmesi, daha gerçek bir deyişle çağdaş bir Dijital Telif Maddesi’nin yürürlüğe girmesi elzemdir. Ülkemizde, hali hazırda dijitalleşen medya bölümünde faaliyet gösteren yayıncıların bu faaliyetleri karşılığında gelir elde etmesine imkan tanıyacak, Avrupa Birliği müktesebatına da uyumlu biçimde telif haklarını düzenleyecek bir yasa yapılması gündemde. Kelam konusu düzenleme için teknik çalışmalar; Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Rekabet Kurumu ve Basın İlan Kurumu üzere paydaşların katkılarıyla sürdürülüyor. Haber içeriklerinin telifinin korunması için gereken adımların atılması, her şeyden evvel gerçek haberciliğin gelişmesine, kökleşmesine, gazetecilik mesleğinin güçlenmesine hizmet edecek. Medya kuruluşlarımızın, haber ajanslarımızın Batılı toplumsal medya şirketleri tarafından sömürülmesi sona erecek. Karşımızda bir sömürü var. ve bu sömürüyü gerçekleştirilenler Batılı toplumsal medya platformları, büyük teknoloji şirketleridir. Sömürülense bizim haber ajanslarımızdır. Bizim gerçek haber üreten medya kuruluşlarımızdır. Şayet haberin telif hakları korunursa medyada etik davranış kodları güçlenecek. ve dahası her bir vatandaşımızın, toplumumuzun, devletimizin, ülkemizin verdiği palavra haberle, dezenformasyonla gayret sürecinde kıymetli bir kazanım elde edilmiş olacak” diye konuştu.

“Yapay zekanın medya üzerinde oynadığı aktif rol geniş bir yelpazeyi kapsıyor”

“Yapay zeka teknolojilerinin medya alanında kullanılması toplumsal adalet ve şeffaflık prensiplerine uygun olmak zorundadır”

Herkesin bildiği üzere medyanın, toplumu bilgilendirme ve kamuoyu oluşturma fonksiyonuyla demokrasi ismine vazgeçilmez bir öge belirten Altun, “İşte tam da bu nedenle; yapay zeka teknolojilerinin medya alanında kullanılması toplumsal adalet ve şeffaflık unsurlarına uygun olmak zorundadır.

Altını bilhassa çizmek isterim ki İrtibat Başkanlığımızın tüm üniteleri, yapay zekanın toplum üzerindeki tesirlerini göz gerisi etmenin büyük bir yanılgı olacağı şuuruyla toplumsal faydayı gözeten insan odaklı bir perspektifi öncelemektedir. Bu çerçevede, birçok memleketler arası aktörün, dijital dünyada hesap verilebilirliği sağlamaya çalıştığı günümüzde, İrtibat Başkanlığı olarak her bir çalışanımız ve ünitemizle; profesyonel ve kaliteli gazeteciliğin sürdürülmesi, toplumun nitelikli ve yanlışsız bilgiye erişim sağlaması ve dijital medyada haksız rekabetin önlenmesi hedefiyle yürütülen uğraşları en güçlü formda desteklemeyi sürdüreceğimizin bilmenizi isterim. Elbette, yapay zeka teknolojileriyle birlikte haber içeriklerinin telifi konusunun günden güne daha önemli bir meydan okumaya dönüştüğü de izahtan varestedir. Mevcut yasalar eser sahiplerinin maddi haklarını muhafazaya çaba etse de, yapay zekanın birebir müellifin metninden hareketle oluşturduğu eserin telifinin kimde olacağı şimdi muammadır. Kesin olan şu ki, yapay zeka araçları gelişmeye devam ettikçe insan ve yapay zeka üretimi olan içerikleri ayırt etmek daha da güçleşecek. Bu zahmeti aşmanın yolu ise telif başlığı altındaki yeni sorulara karşı her an teyakkuzda olmaktan geçiyor. Son olarak şunu da belirtmek isterim ki, mevcut telif hakkı maddelerinin güncellenmesi sürecinde memleketler arası bir işbirliği de çok kıymetlidir. İrtibat Başkanlığı olarak 22 farklı ülkeyle irtibat ve medya alanında yaptığımız mutabakatlarla, bu sıkıntıların tahlilinde benimsediğimiz memleketler arası işbirliği yaklaşımımızın somut bir tezahürüdür” dedi. – İSTANBUL